Onbewust Bewust!

Waarom helpt nadenken vaak niet bij het nemen van beslissingen? En had Einstein een beter functionerend bewustzijn dan wij, of was het juist zijn onbewuste dat hem tot een genie maakte? We denken dat ons bewustzijn ons verstandig en rationeel maakt en ons onbewustzijn zien we als ondergeschikt. Echter, juist het onbewuste is alle bepalend. Ons onbewuste stuurt ons gedrag (met een enorme verwerkingscapaciteit, ongeveer 200.000 groter als die van het bewustzijn), ons denken en onze gevoelens (Dijksterhuis).
Je onbewuste is als een soort harde schijf waar al je herinneringen met emoties worden opgeslagen. Je onderbewustzijn koppelt vervolgens overtuigingen aan je herinneringen. Het geheel van je overtuigingen en herinneringen bepalen vervolgens grotendeels jouw gedrag. Door herinneringen te ontdoen van hun emotionele lading en meningen en oordelen over een situatie te herzien, kun je je onbewuste indien nodig zelfs herprogrammeren.
Een belangrijk misverstand is dat we denken dat ons bewustzijn de baas is in ons brein. Het neemt de belangrijke beslissingen. Ons bewustzijn vervult als het ware de rol van directeur of CEO van een bedrijf. Echter het is het precies omgekeerd, ons bewustzijn speelt slechts een rol bij ongeveer 1 % van ons gedrag (uit Het slimme onbewuste). Ons onbewuste is verantwoordelijkheid voor de overige 99%.
Het is belangrijk te weten dat mensen heel veel onbewuste kennis (en talent!) bezitten. Door alle herinneringen en ervaringen die je tot nu hebt meegemaakt, inclusief studie, het lezen van boeken, het maken van reizen en alle interactie met anderen. We noemen de kennis onbewust omdat het zeer moeilijk is om deze kennis te verbaliseren. We weten iets, maar we kunnen niet goed uitleggen waarom. Julian Jaynes: ‘Our minds work much faster than consciousness can keep up with’. Bij bijvoorbeeld ‘een nachtje erover slapen’, muziek luisteren, gaan hardlopen, of gewoon ‘even iets anders gaan doen’ spreken we juist deze onbewuste kennis aan.
In vergelijking met het bewustzijn heeft het onbewuste twee voordelen die erg behulpzaam kunnen zijn bij het nemen van beslissingen. Het heeft onbewuste kennis, en een veel grotere verwerkingscapaciteit. Bij een beslissing waarbij je weinig informatie hoeft te gebruiken is bewust nadenken beter, echter als de hoeveelheid informatie toeneemt, bij complexe beslissingen, is het onbewuste veel geschikter.
Leiderschapsontwikkeling
In de professionele wereld werken we, denken we, veel met ons bewustzijn. We stellen doelen, monitoren KPI’s, beargumenteren beslissingen, onderhandelen logisch over mogelijkheden. Echter, als we in staat zijn om ook ons onbewustzijn en het collectieve onbewustzijn van de organisatie te erkennen en vervolgens aan te spreken, bijvoorbeeld bij Leiderschap, Strategische beslissingen en echte complexiteit, dan pas gaan we werkelijk van Good to Great!
Herkenbaar? Lees verder op onze site over Leiderschapsontwikkeling en Talent Development van de Influencers en Thought Leaders uit Brainport.